In augustus vroegen we via het SurveyPanel nieuwkomersouders om hun ervaringen te delen over het aanvullend onderwijs in Nederland. Binnen een aantal dagen hebben 107 ouders de survey ingevuld. Ouders geven een beeld wat onder de ouders in Nederland breed gedeeld wordt: de jeugd heeft moeite met het vak Nederlands en daardoor ook met veel andere vakken. Alleen, hoe ga je je kinderen ondersteunen wanneer je zelf het schoolsysteem niet goed kent en misschien niet eens Nederlands spreekt? In de survey kwamen duidelijke aandachtspunten naar voren waar zowel het onderwijs, als het aanvullend onderwijs rekening mee kunnen houden bij het ondersteunen van nieuwkomersgezinnen.
Door: Josja Sanderink en Femke Brand
Wat is Thuisonderwijsmaatjes?
Voor het ThuisOnderwijsMaatjes-project (TOMaatjes-project) van OpenEmbassy hebben we ouders gevraagd wat voor aanvullend onderwijs zij nodig achten voor hun kinderen. ThuisOnderwijsMaatjes is een vrijwilligersproject waar ruim 430 vrijwilligers in Nederland nieuwkomers-kinderen ondersteunen met schoolwerk. Sinds COVID-19 is dit project actief en merken we nog steeds dat er veel vraag is naar extra ondersteuning. Dit omdat de ouders zelf bijvoorbeeld een taalbarrière ervaren of het Nederlands onderwijssysteem minder goed kennen. Wij wilden niet alleen onderzoeken wat de ervaringen van de nieuwkomersouders zijn die het TOMaatjes-project kennen, maar ook wat nieuwkomersouders in het algemeen nodig hebben.
Op meerdere fronten moeite met schoolwerk
Het overgrote deel (86,9%) van de ouders die de survey hebben ingevuld, hebben kinderen die niet in Nederland zijn geboren. Bijna de helft van alle ouders gaf aan dat hun kind(eren) veel- tot zeer veel moeite met de Nederlandse taal op school ervaren. Niet alleen de taal kan lastig zijn. Bij de vraag of kinderen moeite ervaren met het maken van schoolwerk en/of huiswerk, gaf 56,2% van de ouders aan dat de kinderen veel- tot zeer veel moeite ervaren. Aangezien de kinderen na schooltijd huiswerk moeten maken, kan het fijn zijn om hulp te vragen aan de ouders of de directe omgeving. Een deel van de ouders geeft aan het via het eigen netwerk te organiseren. Bijna een derde (31,7%) gaf aan dat hun kinderen ‘soms’ tot ‘regelmatig’ ondersteuning vanuit iemand uit eigen netwerk ontvangen.
Als de leerkracht informatie geeft, gaat die meestal niet over de lesstof maar over het gedrag. Ik weet niet wat er in welk vak ontbreekt totdat ik het rapport in handen krijg. – Ouder
Naast de taal en het maken van het huiswerk gaf 60,5% van de ouders aan dat de kinderen ondersteuning nodig hebben met het behoud van de concentratie en 53,9% zou graag ondersteuning willen om het zelfvertrouwen te vergroten. De meeste ouders gaven aan ondersteuning nodig te hebben met de Nederlandse taal (80%).
Door een gebrek aan Nederlands hebben vakken als aardrijkskunde en geschiedenis moeite. – Ouder
Willen ouders aanvullend onderwijs?
Slechts 5% van de ouders gaf aan geen extra aanvullend onderwijs nodig te hebben. Dit betekent dat bijna alle ouders de extra ondersteuning na schooltijd kunnen gebruiken. Echter, 66% van alle ouders gaf aan dat hun kind(eren) nooit bijles buiten school of vanuit een organisatie hebben ontvangen. Verder kwam uit de survey naar voren dat veel van de ouders niet de financiële middelen hebben om extra ondersteuning voor hun kind(eren) te faciliteren. Van de 104 ouders die de vraag beantwoorden, deelden 65,4% van de ouders dat het ‘meestal niet haalbaar’ is om betaalde begeleiding te regelen.
Wat de school aanbiedt, is niet voldoende… - Ouder
Verschil in kennis en informatie over het onderwijssysteem
We vroegen ook aan de ouders in hoeverre zij weten hoe het Nederlandse schoolsysteem werkt: denk aan schoolniveaus, oudergesprekken en toetsing. Hiervan gaf 55,9% aan het schoolsysteem ‘Redelijk’ tot ‘Heel goed’ te kennen. Daarnaast gaf 41,2% aan het redelijk te begrijpen en 2,9% gaf aan het helemaal niet te kennen.
Leraren denken soms dat we alles al weten; ik weet bijvoorbeeld niet of ik naar een bepaalde activiteit kan gaan of niet. Ik vind het belangrijk om op de hoogte te worden gehouden van culturele of lokale evenementen. – Ouder
Verder vond merendeel van de ouders dat de school hen onvoldoende informeert over de ontwikkeling van hun kind. Hiervan zegt 13,7% dat ze ‘Bijna nooit’ dan wel ‘Nooit’ geïnformeerd worden. Maar liefst een derde van de ouders geeft aan ‘Soms’ geïnformeerd te worden.
Ik vind dat de school haar jaarplan met ons ouders moet delen; we weten immers niet wat ze doen, hoe en wanneer, zodat we op zijn minst begeleiding kunnen bieden. – Ouder
Aandachtspunten voor scholen en vrijwilligersorganisaties
De resultaten van de survey geven een indruk waar nieuwkomersouders tegenaan kunnen lopen in het Nederlands onderwijssysteem. Dit kan zijn;
- Kennis over de cognitieve ontwikkeling van eigen kind;
- Kennis over welke thema’s er worden behandeld, om te weten of extra ondersteuning nodig is en wat voor ondersteuning dat moet zijn;
- Kennis over het Nederlands onderwijssysteem om te weten hoe te navigeren binnen dit systeem;
- Kinderen die moeite hebben met het maken van huiswerk;
- Kinderen die niet/onregelmatig hun netwerk in kunnen schakelen om ondersteuning te faciliteren;
- Weinig financiële middelen om aanvullend onderwijs in te schakelen.
Over het Survey Panel
Deze peiling is verkennend en niet representatief, maar maakt wel zichtbaar waar aandachtspunten liggen. Het SurveyPanel maakt het mogelijk om snel en direct signalen op te halen bij nieuwkomers zelf. Als aanvulling op bestaande data en als input voor beleid en uitvoering.
Survey Panel
Meer informatie over het panel
Thuisonderwijsmaatjes
Meer informatie over het Thuisonderwijsmaatjes-project
