Nederlandse versie? Scroll door tot onder de Tigrinya tekst!

ምኽርን ሓበሬታን ንኤርትራውያን
ኣቐድም ኣቢለ ብዛዕባ ኤርትራውያን  ጽሑፍ ኣቕሪበ ነረ እቲ  ጽሑፍ  ድማ ኣብ ሃገረ ኔዘርላንድ ምስ ኤርትራውያን ዘሎ ባህልን ልምድን ፍልልይ ብኸመይ መንገዲ ንኽልመዱ ክሕገዙ ከምዝግብኦም ምኽርታት ይውሃቦም፥ምስ ጎረባብቶም ምስ መማህርቶም ምስ ሓለፍቶም  ኣስራሕቶም ኣብ ዘሎ ርክብ ዝገልጽ ጽሑፍ ኣቕሪበ ኔረ።ኩሎም ኤርትራውያን ምስ ክቡር ባህልን ልምድን ኣተዓባብያን ዝመጹ ኢዮም ።እንተኾነ ግን ኣብ ሃገር ኔዘርላንድ ሕጊ ፍልይ ዝበለ’ዩ ኣብ ኩሉ ንጥፈታት ክትሳተፍ ድሌት ክእለት ዘልዎም ኤርትራውያን ኣለው  እምባኣር ግዜ ክወሃቦም ይግባእ፡ከም ናተይ ኣተሓሳሰባ ውን ግዜ ክወሃቦም ኣለወ፥ ብኣውርሕ፡ብሰዓታት፡ንኣብነት፥ ኣብ ሰለስተ ክፋላት ከቕርቦ እየ፥
1 ኣዚዩ ጠቓሚ ምኽሪ ካብ ኔዘርላንዳውያን ኣብ ትረኽበሉ ምስትውዓል
2ነቲ ካብ ኔዘርላንዳውያን ዝተውሃብ ምኽሪ ናብ ኩሎም ኤርትራውያን ከም ዝበጽሖም ምግባር ብቛንቛ ብግቡእ
3ነቲ ዝተውሃበ ምኽሪ ተግባራዊ ጌርካ ምጥቅም
እዚ እቲ ሓቂ ዩ ምኽንያቱ ካብ ናተይ ተሞክሮ ዝተዓዘብኩወ ዩ ኩሎም ኤርትራውያን ሓደ ዓይነት ባህሊ ኣለወ  ከም ተሞክሮ ናተይ ድማ ኣብ 2015 ኣስታት 30 ኤርትራውያን ኣብ ዝረኣኹዎም ነገር ክምስክር ይኽእል ኩሎም  ኣብ ዝግባእ ደረጃ በጺሖም ኣብ ኩሉ ጽፍሒ ድማ ይነጥፉ ኣለው።ስለዚ ምኽሪ እቲ ቀንዲ ረቛሒ ዩ።ስለዚ ከም ናተይ ሓሳባብ ኣብ ሓጺር ግዜ እንታይ ዓይነት ( ሓገዝ) ማለት ምኽሪ ንኤርትራውያን ክወህብ ከም ዘለዎ  ክርዳእ ኪእለ ንኹሎም ድማ ኣብ ሃገረ  ኔዘርላንድ  ቀልጢፎም ክስልጥኑ ግዜ ይድልዮም ።ገለ ኤርትራውያን ሓቲተ ኔረ ካብ ኤርትራ ናብ ኔዘርላንድ ዝመጹ ንስድርኦም እንታይ ሓገዝ ኪግበረሎም ከምዝደልዩ እቲ መልሲ ድማ ኩሉ ሰብ ኪሰርሕ ይኽእል ዩ ሓገዝ ግን የድልየና ኤሎምኒ ማለት ብቀረባ ኪተሓግገዘና ዝኽእል ፡ስለዚ እቲ ክጠቅም ይኽእል ዝበልኩወ ሓስብ ኣብ ታሕቲ ብቕደም ተኸተል ክዝርዝሮም እየ፥
1 ቛንቛ ኔዘርላንድ
ንገለ መስርሕተይ ኤርትራውያን ይሓቶም የ እንታይ ኮይኖም መብዛሕቲኦም ኤርትራውያን ይሓፍሩን ይፈርሑን  እቲ ቀንዲ ጸገም  ገለ ገለ ድማ እንታይ ክትሰርሑ ትደልዩ ኣብ ኔዘርላንድ ምስ ሓተትኩዎም ቅድም ቛንቛ  ክንመሃር ኣለና ይብሉ  ኣቲ ክገብርወ ዘልውም ነገር ግን ብጽቡቕ ከጽንዑ ክግደሱ ኩሉ ግዜ መጽናኦቲ ክገብሩ ይግባእ ኣብ ከባቢኻ ምስ ጎረባብትኻ  ከምኡ ውን ወለንታዊ ስራሕ ስራሕ ምስራሕ ምስ ኔዘርላንዳውያን ምቅርራብ  ምኽንያቱ ክልተ ግዜ ኣብ ሰሙን ትምህርቲ እኹል ኣይኮነን ወይ ድማ እቲ ኣብ ትምህርቲ ዝውሃበካ መጽሓፍ ጥራይ  እኩል ኣይኮነን ተወሳኺ ትምህርቲ ባዕልኻ ኣ ብ ገዛኻ ክትውስከሉ ኣለካ ከምኡ ድማ ኣብ ወለንታዊ ስራሕ ትሰርሓሉ ዳች ምዝራብ ኪትለምድ ኣለካ  ካብ ሞባይልካ ብመንገዲ youtube ልምምድ ጌርካ ኣብ ዝሓጸረ ግዜ ተዛራቢ ቛንቛ ኔዘርላድ ትኸውን።
2 ከይጋገ ኢልካ ካብ ምፍታን ከይትተርፍ
እዚ ስራሕ እዚ ቅድሚ ሕጂ ፈቲነ ኣይፈልጥን እንተተጋገኹ ከ ኢልካ እንተ ተሰይሩኒ ኸ እንተ ተበላሽዩኒ ኸ ኣይትበል ከይፈተንካ፡ ቀስ ኢልካ ትሰርሕ  ቀስ ኢልካ ክትለምዶ ኢኻ ከም ዝተዓዘብኩዎ መብዛሕቲኡ ኤርትራዊ  ከምዚ ዓይነት ኣሉታዊ ሓሳብ ኣለዎ እዚ ከኣ እቲ ቀንዲ ቛንቛ ንኸይትኽእል ይዕንቅፈካ ፈትኑ ተጋገዩ ካብ ጌጋኹም ከኣ ትምሃሩ ካብ ምሕታት ከኣ ኣይትዘሓሉ  ዘይፈለጥኩሞ ሕተቱ  ሓቲትካ እዩ ዝፍለጥ ።
3 ሕቶ ንምሕታት ድልው ኩን
መብዛሕቲኣኡ ግዜ ኣነ ዝብሎ ብዛኦባ ኤርትራውያን ክትፈልጡ እንተደሊኹም ሕተቱ ገለ ነገር ምስ ትደሊ ሕተት/ቲ ገለ ነገር ጌጋ ኮይኑ ምስ ዝስመዓካ /ኪ ሕተት/ቲ እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ገለ ነገር ምስ ዘይተረደኣካ /ኪ ውን ሕተት/ቲ መብዛሕታኦም ኤርትራውያን ኖ ጸገም የለን ሸለል ይብሉ ፡እዚ ግን ጌጋ ኢዩ ብዙሕ ክትፈልጥ ብዙሕ ሕተት።ንኣብነት ኣብቲ ጥቕመጠሉ ቦታ ብምምሕዳር ናይ ትምህርቲ መጎዓዝያ ብጌጋ ከይተኸፈለካ ምስ ዝርሳዕ እዚ ንባዕሉ ሓደ ኣብነት ዩ ስለዚ ከምዚ ዓይነት ጸገም ሸለል ክበሃል የብሉን ስለዚ ተበራበሩ ሕጂ’ዩ እቲ ግዜኹም።
4 ሰዓት ምኽባር  ኣብ ግዜ ቖጸራ ምርካብ(kom op tijd)
ኣብ ሃገረ ኔዘርላንድ ግዜ ብጣዕሚ ኣገዳሲ ዩ ኩሉ ግዜ ሰዓት ምኽባር ብጣዕሚ ኣገዳሲ እዩ። ግዜ ልዕሊ ገንዘብ ዩ እንተበልኩ ሓቂ ዩ፡ኣብ ግዜ ቖጸራኩም  ዋላ ሓደ ደቒቕ  ምስ እትድንጉዩ እቲ ቖጸራኹም ይስረዘኩም እቲ ቆጺሩኩም ዘሎ ሰብ (dutch person) ኣብቲ ቆጸራ ምስ ዘይረኽበኩም  ይሓርቕ። ብሰንኪ ሰዓት ዘይ ምኽባር ድማ ኣብ ካልእ ሽግር ትኣቱ  እቲ ቖጸራ ድማ ናይ ስራሕ ካልእ ናይ ምምሕዳር  ክኸውን ይኽእል ዩ ስለዚ እቲ ንዓኻ ዝተሓስበ ንኻልእ ሰብ ዕድል ይወሃብ ንስኻ/ኺ ድማ ግዜኻ ትኸስር/ሪ  እዚ ማለት ሰኣን ተገዳስነት ዩ ስለዚ ኩሉ ግዜ ኣብ ግዜኻ ምርካብ  ቖጸራ ምኽባር  ኩሉ ግዜ ኣብ ግዜ ቖጸራ 10ደቒቕ ኣቀድም ኣቢልካ ምኻድ ተረጋጊእኻ ተረኸብ/ቢ ብዝበለጸ ነቶም ኣገደሲ ንብሎም ቖጸራታት ኣብ ኣጀንዳኻ  ኣስፍሮም  እሞ  ምእንቲ ክትዝክሮም  ከም ናይ ዶክተር ናይ ምምሕዳር ቖጸራታት ኣዚዩ ኣገዳሲ ‘ዩ ዘይምድንጓይ።
ኣብ ግዜ ቆጸራኻ ዓቢ ጸገም ምስ ዘጓንፈካ ድማ ደዊልካ ዘይመምጻኢኻ ምኽንያት  ምልከቶ ኣካል ሓበሬታ ህብ።ደዊልካ ወይ ከኣ ብጽሑፍ ጌርካ ብwhatsapp ;viber ስደደሎም እዚኣብ ላዕሊ ተጠቒሱ ዘሎ ምስ ዘይትገብር ግን እቲ ሰብ ብጣዕሚ ይሓርቕ።
5 ምስ ጎረባብትኹም  ድማ ተላለዩ ኣቐዲምኩም
ሓድሽ ገዛ ተዋሂቡካ/ኪ ዶ? ኣብ ግዜ ሓድሽ ገዛ ትወስደሉ ገዛኹም ምስ ኣዳለኹም ናውትኹም ጌርኩምምስ ወዳእኩም  እቶም ኣቡኡ ዝጸንሑ ጎረባብትኹም ንገዛኹም ዓዲምኩም ተላለይዎም መግቢ፡ቡን፡ ዛመሰሉ ባህላዊ መግቢ ዓድኹም ሃብዎም( ብዙሕ በረበረ ዘይብሉ) ኣስተውዕሉ ኣብ ዚ ግዜ ንኽላለዩኹም ብዙሕ ሕቶታት ክሓቱኹም ይኽእሉ እዮም እዚ ማለት ከኣ መን ምዃንኩም ካበይ መጺኹም  ንስኹም ከኣ መን ምዃንኩም ኣላልይዎም ኣድልይ ዘይኮነ ሕቶ ምስ ዝሓቱኹም ከኣ ይተዓቀበልይ ፍቓደኛ ኣይኮንኩን ትብልዎም ብኸምዚ ኣገባብ ኣብ ጥቃኻ ዘሎ ጎረቤትካ ትላለዮ  ምስ መን ትነብር እንታይ ትበልዕ  እንታይ ትሰቲ ድማ ኣላሊኻዮ ኣለኻ ኣብ ቀጻሊ ድማ ገለ ነገር ሓገዝ ምስ ትደሊ በቐሊሉ ክተሓባበረካ  ይኽእል እዩ። ስለዚምስ ጎረቤትኩም ብጽቡቕ ምልልላይ ማለት ንክተሕጋገዘካ ጽቡቕ እዩ ከማኡ’ውን ብድሕሪ  ሌላ ኣብ ሰሙን ሓንሳብ ብጽሑፍ ወይ ብምድዋል ከማይ ኣለኻ/ኺ ተበሃሃሉ  ኣለና በልዎም ምናልባት ስለዘይጠዓሞ  ኣይመጸኹምን ይኸውን እቲ ምጽሓሓፍ ንኸምዚ ይጠቕም።
6 ኣብ ግዜ ዕረፍትኹም ኔዘርላንዳውያን ዝርከብዎም ቦታ ተዛወሩ
እዚ ምኽሪ ካብ ተሓግግዚኻ ትረኽቦ እዩ ከም ናቱ ኣገላልጻ ድማ ብዙሓት ኔዘርላንዳውያን ምስ ትላለ ንኹሉ ነገር ሓጋዚ ዩ እቲ ኔትውርክ ናትካ ድማ ምስ ኔዘርላንዳውያን እናሰፈኣሐ ቛንቛ እናማዕበልካ ብህሊ እናለመድካ ኣብ ኔዘርላንድ ንኽትነብር ድማ ኣዚዩ ይቐለልካ  ንኣብነት ፥ኣብ ግዜ ስራሕ ምድላይ ብቐልል ዝበለ ኣገባብ  ኣብ ግዜ  ዕዳጋታት(shopping)ኣብ ግዜ መጽናዕቲ ነብስኻ ኪእልካ ክትነብር  ይሕግዘካ /ኪ ኣብ ልዕሊ ቆልዑት ዘለካ ተገዳስነት  ምንክብካብ  ቛንቛኻ/ኺ ከም ዝተመሓየሸ ኣብ ግዚኡ ይርዳካ/ኪ ንኸምዚ ስለዝሕግዘካ ዩ ምስ ኔዘርላንዳውያን መደብ ጌርካ ኣብቲ ንሶም ዚዘናግዕሉ ቦታ ክትላለ ዘገድስካ/ኪ።
7 ኣብ ገለ ገለ ግዜ ዘይደለኹሞ ሕቶ ሰብ ምስ ዝሓተኩም መልሲ ፍቃደንኛ ከም ዘይኮንኩም ንገርዎም መሰልኩም እዩ፡

እቲ መልሲ ድማ ይተዕቀበልይ ኮይኑ (het is mijn prive) ኣዚ ከኣ ኣብ ገለ ኣጋጣሚታት ካብ ጎረባብትኻ ሰባት ኣብ ቤት ካፌ ምስ ዘጋጥመካ ዩ እቲ ቐሊል ነገር ግን  እንተተላለኻዮም ጽቡቕ ዩ ሕቶ ሓቲቱኒ ኢልካ ኣይትፍራሕ ኣይትሕፈር ትኽ ኢልካ /ኪ  መልሰሉ  ካብ IND ተላኢኹ ዝመጸ ኣይኮነን ብዛዕባኻ ኪፈልጥ ስለዚደለየ እዩ ንኣብነት እቲ ሕቶ ቀለልቲ እዩ ፥ እንታይ ዩ እምነትካ ? ካበይ መጺኻ? ዩ ካብቲ ንስኻ  ዘይደለኻዮ ንላዕሊ ምስ ዝሓተካ ግን ይተዓቀበልይ  በሎ ኣነጺርካ  ኣነ ፍቓደኛ ኣይኮንኩን ብሎ ስለዚ ኣብ ልዕሌኻ ዘሎ ኣክብሮት ኣብ ቦትኡ ኮይኑ ብ ይቕሬታ ይዕጾ።

8 ምስ ብቐረባ ትፈልጦ  ሰብ  ክትኽገዞ  ትደልዮ ነገር ከምኡ ድማ ዘለካ ሽግራት ኣካፍሎ ተዘራረብ መፍትሒ  ክትረኪብ
ከምቲ ናይ መጽሓፍ ደራሲ ዳዊት ኣማናኤል ጎይትኦም ዝብሎ ኣብ ውስጥኻ ዘሎ ጾር ክፈኹሰልካ እንተደሊኻ ምስ እትፈልጦ ቀረባ ዓርክኻ ተማኸር ኣዕልሎ እሞ ክፈኹሰልካ ፡ኣነ ውን ይሰማማዕ እየ ምስ ከምዚ ዓይነት ሓሳብ ምስ መን እሞ ዝብል ሓሳብ ክመጻ ግድን እዩ ጥራሕ እመኖ  እምበር ብዘይገድስ እቲ ሰብ  ኔዘርላንዳዊ ብዛዕባ እቲ ናትካ ጣሪኽ ሂወት  ክትነግሮ ከሎኻ ከማን ብዙሕ ኣይትፍራሕ ምኽንያቱ እቲ ትነግሮ ዘለኻ ነገር ሓቂ ስለዝኾነ  ከይተሰከፍኩም ትነግርዎም  ኣድልይ ዘይኮነ ሕቶ ምስ ዘጋጥመኩም  ግን ኩሉ ግዜ ፍቓደኛ ኣይኮንኩን ምባል፡ኣነ ውን ንገለ ገለ ሰባት ብዛዕባ ኤርትራውያን እቲ ዝፈልጦ ሓቂ ይነግሮም እየ  ከም ተሞክሮይ ከኣ እቲ ዝፈልጦ ጥራሕ እየ ዝነግር ፡ ንስኹም ግን ብዛዕባ ነብስኹም ስለዝኾነ እቲ ሕቶ ጽቡቕ ጌርኩም ኪትምልሱሎም ይኣምን ። ርግጸኛ እየ ድማ ካብ ልቦም ዝነቐለ ሓገዝ ከም ዝሕግዙኹም።
9 ክመሓየሽ ይኽእል እየ
እወ ብሓቂ ምንባር ሂወት ኣብ ሃገረ ኔዘርላንድ ኣዚዩ ፍሉይ ኢዩ  ካብ ኤርትራ  ብዙሕ ነገር ተማሂርካ ክትከውን ትኽእል  ኢኻ ቛንቛ ጥራሕ ኣይኮነን ኣብ ኔዘርላንድ ከቢድ እቲ ብህልን _ሕብረተሰብን ከማን ንባዕሉ  ሓድሽ እዩ ንዓኻ/ኺ  ካብ ናይ ሃገርና ኤርትራ ፍልይ ዝበለ ኢዩ  ሕግታት ንባዕሉ  ከተጽንዖ ይግባእ፡ ንኣብነት ፥internet bank ;tax insurance ;water level; ትምህርቲ ንቆልዑት እዚ እቲ ፍልልይ እዩ። ምናልባት ምስ እዚ ኩሉ ኩሉ ነገር ዘይተዓወትካ ይመስለካ ይኸውን ኣብ ገዛ ሓሚሙ ዝደቀሰ ሰብ  ሓንሳብ ንብይንኻ ዲኻ ምስ ሰብ ? ሕዙን ድኻ ሕጉስ ምፍላጥ ትስእኖ ንምንታይ ? ዘክሮ ኩሉ ዝሓለፍካዮ ኣብ መወዳእታ ዕውት ንኽትከውን ዘሕለፍካዮ ሽግር ልዕሊ ኩሉ ግዜኻ ቛንቛ ኔዘርላንድ  ክትዛረብን ኪትርዳእን ኪእልካ  ኣለኻ ብዙሓት መሓዙት ኣለውኻ  ብኸምዚ መንገዲ ከኣ ነብስኻ ኣመሓዲርካ ኣለኻ ከምኡውን እቲ ናብራ ጸሊእኻዮ ዝነበርካ ፈቲኻዮ ኣብ ሃገረ ኔዘርላንድ ማዕረ ኩሉ ሰብ ትነብር ኪእልካ ኣለኻ።
ኣብ መወዳእታ ከኣ ጅግና ናይ ናይ ዓወት ፍልጠት ትብሃል፡
ደራሲት ናይዚ ጽሑፍ
(ታኛ) Tanja te Beek
ወለንታዊ ተሓጋጋዚት ኤርትራውያን ስደተኛታት  ኣምስተርዳም
ከምኡ’ውን ቅድሚ ሕጂ ብዛዕባ ኤርትራውያን ስደተኛታት ትገልጽ መጽሓፍ ኣቕሪባ ኔራ Wachtkamer Havenstraat  ትበሃል መጽሓፍ
ከምኡ ድማ ምስ ተወሰኽቲ ክልተ መሳርሕታ ስድራ-ቤት ትብሃል ማሕበር ሓጋዚት ኤርትራውያን ሕጋዊት ማሕበር (family organisation ) ንኤርትራውያን መንበሪ ፍቓድ  ወረቐት ዘልዎም  ይሕግዛ።
ታኛ መምህር ውን እያ (Docent NT2, Nederlands als Tweede Taal)
ኣብነታውያን ሓገዝቲ ንኤርትራውያን
የቐንየልና

Eerder schreef ik een artikel over omgaan met Eritreeërs.

Daarin gaf ik Nederlanders tips hoe ze de communicatie en omgang met Eritrese collega’s, buren, cursisten en werknemers soepeler kunnen later verlopen. Eritreeërs komen uit een land dat in veel opzichten anders is dan Nederland. Ze willen graag meedoen in Nederland, maar het kost tijd. Mijn belangrijkste tip is dan ook: geef mensen uit Eritrea de tijd; zowel in uren als in maanden. Plan ruim de tijd in voor een gesprek en geef ook de tijd om te wennen op het werk, de taal te leren en te durven spreken of om lekker mee te doen op de voetbalclub.

Er kwamen globaal drie soorten reacties op het artikel. Eerst van Nederlanders die de tips erg handig vonden. Daarna van Eritreeërs die zeiden dat ik begreep wat hun ‘probleem’ is. En tenslotte van Eritreeërs die zeiden dat ik al hun landgenoten over één kam scheer. Dat klopt. Ik spreek over ‘dé Eritreeër’, alsof iedereen hetzelfde is. Dat is natuurlijk niet zo. Ik baseer mijn verhaal op de ervaring die ik heb met ongeveer dertig Eritreeërsdie rond 2015 naar Nederland zijn gekomen, dus bijvoorbeeld niet op de mensen die hier al twintig jaar of langer wonen. Maar vooral: ieder mens is uniek, dus niet al mijn tips zijn voor iedereen van toepassing. Maar ik denk dat met dat in het achterhoofd mijn tips goed bruikbaar kunnen zijn.

Nu bekijk ik het eens van de andere kant. Welke tips kan ik Eritreeërs geven om te zorgen dat ze zich sneller thuis voelen in Nederland?

Ik heb een paar Eritreeërs gevraagd wat zij hun landgenoten, die nu Nederland binnen komen, aanraden. Ook nu geldt: iedereen is anders, dus misschien vind jij maar één tip nuttig, en je buurman- of vrouw alles.

1 Leer Nederlands

Toen ik mijn Eritrese vrienden en kennissen vroeg om tips voor hun landgenoten, zei iedereen als eerste: ‘Leer Nederlands!’. De taal leren is verplicht; dat staat in de inburgeringswet.  Maar je hebt het ook gewoon nodig bij alles wat je doet: praten met de buurvrouw, de docent van je kind, de dokter, je collega’s, je baas.

En hoe leer je de taal snel? Door veel te oefenen. Dus niet alleen twee keer per week twee uurtjes in de klas, maar juist ook buiten de klas. Ik hoor Eritreeërs soms zeggen: ‘Ik kan nog niet werken, want ik spreek de taal niet goed. Eerst moet ik beter Nederlands leren.’ Nee! Niet bang zijn! (Zie ook tip 2) Ga gewoon werken, vrijwillig of betaald, want daar wordt je taal ook beter van. De taal leer je door te doen, niet alleen door uit een boek of op de computer te leren.

2 Wees niet bang om fouten te maken

‘Ik heb dit werk nooit eerder gedaan. Misschien doe ik het verkeerd en maak ik dingen kapot of werk ik te langzaam.’ Ik heb gemerkt dat veel Eritreeërs bang zijn om fouten te maken. En dat ze daarom niet durven Nederlands te spreken, of onzeker zijn op het werk.  Maar je hoeft niet bang te zijn! Het is logisch dat je het werk niet meteen heel goed en snel doet, en dat je de taal niet meteen vloeiend spreekt. En als je niet weet hoe iets moet of waar het ligt: vraag het!

3 Durf te vragen

Wat ik tegen bijna alle Eritreeërs die ik tegenkom, zeg is: ‘Durf te vragen.’ Als je iets nodig hebt, als je denkt dat er iets niet klopt, als je wilt weten hoe het zit, als je iets niet begrijpt: vraag het! De mensen die ik ken, zeggen al gauw ‘No problem’, bijvoorbeeld als de gemeente is vergeten de vervoersvergoeding te betalen om naar school te gaan. Dat is wél een probleem, en je mag er gewoon naar vragen. Of zoals Amanuel Goitom in zijn boek ‘Mijn vlucht uit Eritrea’ schrijft: ´Kom op, het is tijd om voor je eigen recht te staan.’

4 Kom op tijd

Het is vast geen nieuws dat Nederlanders het erg belangrijk vinden dat je op tijd komt. Maar de mensen die ik om tips vroeg noemden het allemaal en daarom zeg ik het ook nog maar een keer. Als je vaak te laat komt, vinden Nederlanders je niet betrouwbaar. En ze geven bijvoorbeeld een baan liever niet aan iemand die altijd te laat komt.

Dus doe echt je best op tijd te komen, zeker bij officiële afspraken zoals de dokter of de gemeente. En als je echt niet kunt komen, of als je toch te laat gaat komen, laat dat dan meteen weten. Bel, app, stuur een viber-bericht. Als je zomaar niet op de afspraak komt, en niets laat weten, kunnen Nederlanders echt boos worden.

5 Nodig je buren uit

Heb je een nieuw huis gekregen? Als alles klaar is, nodig dan de buren uit in je huis. Geef ze koffie en wat eten (met niet teveel berbere), en vertel een beetje over jezelf. Zo kunnen jullie kennis maken. Zij kunnen zien hoe jij woont, met wie je woont, wat je eet en drinkt. En jij weet nu ook wie er naast je woont. Handig als je soms hulp nodig hebt, en het is ook gewoon gezellig om af en toe een praatje te maken met je buren. Onbekend maakt onbemind, dus zorg dat je buren je kennen!

Misschien hebben de buren geen tijd om te komen, maar dan heb jij in elk geval laten zien dat je kennis wilt maken. Wie weet komen ze volgende keer wel.

Ook als je al een tijdje in je huis woont, kan het leuk zijn om de buren uit te nodigen als je een feest hebt. Ze begrijpen dan waarom er lawaai is, en zullen niet zo snel klagen. En ze leren iets over jouw cultuur, bijvoorbeeld als je een doopfeest hebt.

6 Ga naar plaatsen waar veel Nederlanders komen

Dat is een tip van mijn maatje in Gelderland. Hij legt uit waarom hij zijn best doet meer Nederlanders te leren kennen: ‘Ik vind het belangrijk om mijn netwerk te vergroten, omdat ik nu in Nederland woon. Bijvoorbeeld om werk te vinden, om je hobby te doen, om te weten wie je bent, hoe het leven in Nederland is, hoe je makkelijk boodschappen kunt doen, hoe je kunt studeren, hoe je voor je kinderen kunt zorgen, om je taal te verbeteren. Daarom moet je Nederlanders leren kennen.’

7 Zeg het als je het niet fijn vindt als iemand je veel vraagt

Dan zit je daar met je nieuwe buren, clubgenoten, collega’s of zomaar mensen in een café.  En dan stelt een Nederlander je heel veel vragen. ‘Hoe vind je het hier?’ ‘Waarom ben je gevlucht?’ ‘Is je familie nog in Eritrea?’ ‘Ben je moslim?’ Nee, hij is niet van de IND, hij is geïnteresseerd in jou, en daarom wil hij zoveel weten. Maar als je dat vervelend vindt, kun je dat gewoon zeggen. ‘Je vraagt veel, dat vind ik niet zo fijn.’ Duidelijk voor de nieuwsgierige vragensteller, prettiger voor jou.

8 Praat met iemand over je zorgen en problemen

Hier citeer ik Dawit Amanuel Goitom, schrijver van het boek ‘Mijn vlucht uit Eritrea’, want ik ben het helemaal met hem eens. Hij zegt:  ‘Probeer alles wat je van binnen voelt met iemand te delen. Het is enorm van belang om met iemand te praten over wat je hebt meegemaakt, zodat je je beter gaat voelen.’ Met wie? Dat maakt niet uit, als jij die persoon maar vertrouwt. Misschien een Eritreeër, omdat die ongeveer hetzelfde heeft meegemaakt als jij. Maar wees ook niet bang om een Nederlander je verhaal te vertellen. Een paar mensen die mij heftige dingen vertelden over hun leven in Eritrea en hun vlucht, verontschuldigden zich daarvoor. Dat hoeft niet. Ik probeer dan uit te leggen dat ik hun verhaal verschrikkelijk vind, maar dat het voor mij ‘tweedehands emoties’ zijn, omdat ik het niet zelf heb meegemaakt. En dat ik blij ben dat ze hun hart luchten.

10 Het wordt beter

Ja, het leven in Nederland is helemaal anders dan dat in Eritrea. Je moet heel veel nieuwe dingen leren voordat je een beetje begrijpt hoe alles hier gaat. Niet alleen de taal, maar ook al die regels, internetbankieren, belasting, verzekering, waterstand opnemen, school voor de kinderen. Misschien denk je dat het je nooit gaat lukken. Misschien heb je heimwee, voel je je alleen of ben je verdrietig maar weet je niet waarom. Onthoud: dat gaat voorbij. Er komt een tijd dat je de taal goed spreekt en begrijpt, dat je vrienden hebt, dat je veel dingen zelf regelt, dat je je thuis voelt, dat je Nederland leuk vindt en trots bent op jezelf. Misschien ga je zelfs haring lekker vinden!

Over de auteur:

Tanja te Beek was vrijwilliger in de noodopvang voor asielzoekers in Amsterdam, en schreef daarover het boek ‘Wachtkamer Havenstraat’. Samen met twee anderen richtte ze stichting Sedrabet (‘familie’ in Tigrinya) op, die zich inzet voor Eritrese statushouders. Ze is daarnaast werkzaam als docent NT2, Nederlands als Tweede Taal.

Heb je vragen over jouw nieuwe leven in Nederland? OpenEmbassy’s vrijwilligers staan 24/7 klaar om jouw vragen te beantwoorden!

 



Naar al het nieuws